تبلیغات
بومی ماندن و جهانی شدن

بومی ماندن و جهانی شدن
تفکر برای تفکر 
قالب وبلاگ
نویسندگان
استخاره با قران
استخاره آنلاین با قرآن کریم

قال روزانه
فال امروز


ز کوی یار می‌آید نسیم باد نوروزی

از این باد ار مدد خواهی چراغ دل برافروزی

چو گل گر خرده‌ای داری خدا را صرف عشرت کن

که قارون را غلطها داد سودای زراندوزی

ز جام گل دگر بلبل چنان مست می لعل است

که زد بر چرخ فیروزه صفیر تخت فیروزی

به صحرا رو که از دامن غبار غم بیفشانی

به گلزار آی کز بلبل غزل گفتن بیاموزی

چو امکان خلود ای دل در این فیروزه ایوان نیست

مجال عیش فرصت دان به فیروزی و بهروزی

طریق کام بخشی چیست ترک کام خود کردن

کلاه سروری آن است کز این ترک بردوزی

سخن در پرده می‌گویم چو گل از غنچه بیرون آی

که بیش از پنج روزی نیست حکم میر نوروزی

ندانم نوحه قمری به طرف جویباران چیست

مگر او نیز همچون من غمی دارد شبانروزی

می‌ای دارم چو جان صافی و صوفی می‌کند عیبش

خدایا هیچ عاقل را مبادا بخت بد روزی


[ شنبه 27 اسفند 1390 ] [ 09:37 ب.ظ ] [ حسین کمری ]

[ شنبه 27 اسفند 1390 ] [ 09:35 ب.ظ ] [ حسین کمری ]

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

 

نماز نور چشم من است.

                                                 پیامبر اکرم(ص)

 

 

 

ای یاد تو مهد الفبای من                                   حیرت تو حسرت انشای من

ای جانم من با الف و لام تو                               فطرت من آب و گل نام تو

شکر نامحصور و حمد نامحدود حضرت واجب الوجود، که زیور عقل را در پیرایه وجود انسان نهاد تا بوسیله ی آن، در کسب اخلاق حمیده و اوصاف جمیله نهایت خود را مبذول بدارد و صلواتی نامحدود نثار روضه معطر سید الشهدا و سبک روحان عاشق آن شهیدان خدایی علیه «اکمُل التهیات» که حُب جاه و مال و اکتساب شهوات و التفات به لذات عالم سفلی دست کشیدند  روی در عالم قُدس نهادند

    سلام بر گلویی که بوسه گاه پیغمبر امین و پاک، تنها« طراز از لولاک لما خلقت الافلاک » بود. و حسینی که پیکر تابناک خود را سپر قد قامت نماز کرد تا معروف را از منکر مبرا سازد همان حسینی که چو شمع بود و هفتاد دو پروانه برگرد او بودند و شبهای محرم را در کربلا با نماز و قرآن و امر به معروف و نهی از منکر شب زنده داری کردند و این سه رُکن را سبب سعادت دنیا و نجات عُقبی برای « ان الانسان لفی خُسر» می دانستند. و اکنون که قرن شکلک چهره از مدار ماه گذشته است و اهالی این تنها کره زمین از قرار مهر دور شده اند! بی آنکه ثانیه ای در فکر همین غروب نزدیک بیفتند که شاید خورشید یخ ببندد و در فکر روزی باشند که به خاطره های خود فحش بدهند! بی آنکه بدانند آیا پایان غروب طلوعی دیگر خواهد بود؟

      و من در کوچه پس کوچه های نثرم نبض سرگردان احساس را جستجو می کنم، برای تبری که بشکنم چوبدست «آذر بت تراش» را، فراسوی چشمانم خواب خدایی زمینیانی است از این دست، نوجوانانی چون علی اکبر که در شور و حال محرم ایستاده اند، بر خاکستر چوب دست آذر، رو به آسمان پر از پولک آنها من هستم و چقدر دلم می خواست های گریه! و می دانم که اشک های من رودی نخواهد شد که تشنه ای را سیراب کنند،ولی همین را می دانم که آب ها و اشک گریه های محرم حسین(ع) را می فهمند و اکنون قرن هاست که بر زبان سرزمین پدری اش زمزمه می شود و بر لبان علقمه جاری است.

       نامش را کنار واژه هایم می نشانم که آنرا عصایی کنم تنها برخیزم رو به این وسعت بی واژه که همواره چراغی است برای چاله های خیابان زندگیم وقتی به محرم فکر می کنم زانوی التماس سکینه در دامن بعض های بی قرار ذوالجناح را به یاد می آورم، و شیهه ی حزین اسبی بی سوار که دل آل فاطمه را می لرزاند! خوب می فهمم سجده های سّجاد (ع) به سجاده را که، پیکر پاره پاره علی اکبر و سر بی تن پدرش را به زینب (س) نماز می کرد با خود می گویم آری می شود از سایه ی گمشده ی شهیدان پیکر تماشا ساخت.

  در جزیره ی مجنون فکرم آواز لیلایی شان را در لابه لای لاله ای سرخ گوش داد: همین درخت کنار خانه ی مان که زیر سورت سرمای سرد زمستان انگشتان هر شاخه اش را سوی آسمان آبی کرده است و گویی از خدا دوباره برگ می خواهدف شاید به نماز ایستاده است شاید هم می خواهد از شدت باد آرام بگیرد، آری ...

« الا بذکرالله تطمئن القلوب».

       این روزها هر روز عشق گفتن خدایم مرا رأس ساعت سپیده دم بیدار می کند و به باغچه ی فطرت می روم و کنار علف های آفرینش آواز چکاوکی را در باغچه همراهی می کنم کنار حوضچه می روم که آبش شرمنده ی فرزند « اشهد ان علیاً ولی الله» و چه خوش گفت آن زاهد شیر مرد که آیا رواست شب تا سحر مور و ملخ، درخت و باد، آب و پرنده در تسبیح خدای باشند و من خموش و خفته باشم. و این همان فرق حُر و سلیمان ابن صُرد و عُمر سعد و سنان ابن انس و شمر ابن ذوالجوشن است: و اینکه حسین (ع) بن علی در محرم چا یافت که یزدان از دم صبح ازل تا آخر شام ابد از آن محروم شدند. و شهیدان این کبوتران خونین پر آنرا یافتند و برای اقامه آن قیام کردند. آری همه از سودای نماز بود، سودایی که مردان خدا را مجنون کند و کشتیشان را در امواج قلزُم کند تا روزی که چنان دریایی بی پایان شود بی آب چون هامون و اینک بی تو صده آه برآید، بی تو صد بانگ درآید، چه کنم که آهوی جانم سر سودای تو دارد.!

       و برای همین است که یزید زمان در جنگ است و قلم من همان شمشیر و تفنگ است قلمی که روی خط انقلاب بر صفحه ی زمان به قدمت تاریخ و به وسعت جغرافیای اسلام می نویسد،  بهمن خمینی (ره) تجلی محرم حسینی (ع).

     ما یادگار عصمت غمگین اعصاریم، ما راویان قصه های شیرین و شاد قرآن و نمازیم وپاسدار خون گرم شهیدان در برابر نیرنگ سرد دشمنان هستیم و خواهیم بود.

 

«برگ درختان سبز در نظر هوشیار                

 هر ورقش دفتری از معرفت کردکار»   سعدی

                                                                                                                                        

 

                                  


[ جمعه 21 بهمن 1390 ] [ 09:03 ب.ظ ] [ حسین کمری ]

فرآیند یاددهی و یادگیری

ایستگاه آموزشی

مراحل تدریس

 

دامنه زمان

فعالیت های قبل از شروع درس

 

 

 

 

آمادگی سازمانی

ایجاد ارتباط و سلام و احوال پرسی: معلم ضمن بررسی وضعیت جسمی و روحی فراگیران با آنها سلام و احوال پرسی می کند.

2

حضور غیاب: معلم از طریق حضور و غیاب در یک مدت کوتاه از وضعیت و تعداد آنها آگاه می شود

1

تعویض و گروه بندی: دانش آموزان لباس خود را عوض می کنند و با پوشیدن لباسهای ورزشی در محل تمرین و بازی حاضر می شوند و معلم نیز با کمک خود آنها گروه ها را مشخص می کند.

4

ارزشیابی تشخیصی( رفتار ورودی): معلم تعدادی از دانش آموزان را به طور تصادفی انتخاب می کنند و از آنها چند سؤال دانشی می پرسد.

2

 

 

آمادگی بدنی (گرم کردن عمومی و اختصاصی)

ایجاد انگیزه : معلم با خواندن شعر و استفاده از بازی نمایشی در دانش آموزان ایجاد انگیزه می کند.

3

گرم کردن عمومی: دانش آموزان از طریق شیوه ی غیر مستقیم آموزش همراه با شعر و بازی طی یک مسیر نرمش (بچه های طبیعت) را انجام می دهند و در این اثنا تعدادی از حرکات انتقالی و غیر انتقالی مثل پرش از روی جوب، دویدن در دشت ها، رد شدن از زیر سیم، و پریدن از سنگ ها انجام می دهند

 

5

گرم کردن اختصاصی: سپس در محلی به نام ایستگاه بازی دانش آموزان توسط معلم مفاصل، کتف ها و دیگر اندامهای خود را با توجه به اصل روانشناسی ( تعامل حسی) گرم می کند. مثل شستن کره ی زمین، بو کردن گلها، چیدن میوه ها، و خط خطان و...

 

5

ارزشیابی مرحله ای : در حین انجام دویدن و پریدن و نرمش های اختصاصی معلم چند سؤال در زمینه درست نشستن، درست ایستادن، راه رفتن درست و پریدن و دویدن را صورت عملی مورد ارزیابی قرار می دهد.

1

 

فعالیت های بعد از شروع درس

 

 

 

 

آموزش و بازی

نحوه ی پیاده کردن هدف و آموزش: دانش آموزان به شکل استقرار نعل اسبی در مقابل معلم می ایستند و معلم ایرادات نشستن، راه رفتن و دویدن و پریدن را نمایش می دهد و سپس با تشویق آنها گروه ها به شکل ستونی در مقابل هم قرار می گیرند.سپس به منظور ارتقاء آمادگی جسمانی ( قلبی ـ تنفسی) و مهارت ترکیب دویدن و پریدن چند بازی ساده که یاد گرفتن قواعد آنها مناسب دانش آموزان ابتدایی باشد انجام می دهیم. ضروری است که بازیهای انتخاب شده در راستای ارتقاء مهارت دویدن و پریدن در رشته های مختلف ورزشی فوتبال ـ بسکتبال ـ هندبال ـ والیبال و... و همچنین توسعه  مهارت آمادگی جسمانی عمومی می باشد.( بازیهای چوبان و بره ها ـ جشن بادکنک ها و...)

 

 

10

بازگشت به حالت اولیه(سرد کردن)

نحوه بازگشت با حالت اولیه : دانش آموزان از طریق نرمش های ساده به صورت غیر مستقیم در قالب بازیهای موج سواری، تقلید دویدن و پریدن و راه رفتن حیواناتی مثل قورباغه ـ لک لک پا شکسته ـ کانگورو ـ اسب و اردک دوباره به حالت اولیه برمی گردند و سپس معلم با رویکرد ماکسو را در دانش آموزان ایجاد می کنند.

6

نتیجه گیری

معلم در پایان به صورت عملی چند نکته از دانش آموزان می پرسد و خود نیز نقش و اهمیت ترکیب مهارت دویدن و پریدن را در رشته های ورزشی فوتبال هنگام سر زدن ـ والیبال در هنگام دفاع و ضربه زدن ـ هندبال و بسکتبال در هنگام گل زدن را برای دانش آموزان بیان می کند و ایرادات آنها را نیز برطرف می کند

 

2

ارزشیابی تکوینی

معلم از تعدادی از دانش آموزان  دو گروه  ترکیب مهارت دویدن و پریدن مورد ارزیابی قرار می دهد.

2

توصیه ها

معلم توصیه های لازم بهداشتی ـ ایمنی و ورزشی را ارائه می دهد.

1

تعیین سرفصل درس آینده و تکلیف

معلم موضوع درس آینده را و فعالیت مربوط به آن را تعیین می کند و همچنین فعالیت مرتبط با تکلیف خانه را به آنها می گوید دانش آموزان با ذکر صلوات با کمک معلم وسایل ورزشی را جمع آوری می کنند.

1

 

 

 

 

 

                                                                            نمونه طرح درس روزانه : تربیت بدنی ابتدایی                                        صفحه 2

نام و نام خانوادگی طراح : حسین کمری       نام آموزشگاه : توتیا                                   شهرستان:  سرپل زهاب       نام درس: ترکیب دویدن با پریدن

تعداد  دانش آموز: حداقل 12 نفر        دامنه زمان تدریس: 50 ـ 36 دقیق                 موضوع: ترکیب دویدن با پریدن و تقویت آمادگی جسمانی قلبی ـ تنفسی

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       


[ چهارشنبه 5 بهمن 1390 ] [ 11:25 ب.ظ ] [ حسین کمری ]

تاریخ زبان كردی :

همه ی زبان های رایج دنیا به غیر از زبان «اسپرانتو»كه به عنوان زبان ساختگی در نوع تلفیقی است ریشه در ما قبل تاریخ دارند یعنی هنگامی كه هنوز خط و كتاب اختراع نشده است.

زبان كردی نیز از این قاعده مستثنی نیست.از كتاب های تاریخ زبان چنین می توان نتیجه گرفت، كه این زبان پیش از تشكیل امپراتوری هخامنش در غرب ایران و دیگر نواحی تحت سلطه ی دولت آریایی تبار ماد رایج بوده است.و می توان یكی از مهمترین زبان های ایران دانست كه تا حالا دوام آورده است و بیش از سیزده میلیون كه اصالتشان ایرانی است با آن تكلم می كنند.

این زبان شاخه ای از زبان های ایرانی کهن  است كه از زبان هند و ایرانی منشعب شده و خود به گویش های مختلفی تقسیم شده است كه شاخه های آن به شرح زیر است.

شاخه های اصلی گویشی جامعه ی زبانی کُردی :

زبان کردی به سه شاخه ی گویشی اصلی: شمالی، مرکزی و جنوبی تقسیم می شود.

کردی شمالی: این شاخه دارای گونه ها(گویش های) زیر است:جـزیره ای،هکاوی، بایزدیـدی،بوتانی شمیدینانی- بادینانی.

کُرد زبانان نواحی شهر ارومیه،سلماس،ماکو،نَقَده،برادوست،ترگَوَر،مَرگَوَر و کردهای خراسان از جامعه­ی زبانی این گویش هستند که به آن کرمانجی هم می گویند.

کردی مرکزی: این شاخه دارای گونه های:گورانی،مُکریانی(اورامی)،سورانی،اردلانی جافی است وساکنان­مهاباد،بوکان،سـردشت،پیرانشهــر،مــریــوان،گهــواره،کرنـدغرب،پاوه­واورامــانات،روانســر،سقــز، بانــه ،تکاب،سننــدج،دیواندره،کامیــاران،جوانـرود،روانسر،ثلاث­باباجانی و قسمتی از شهـــرسرپل زهاب از جامعه ی زبانی این گویش هستند و از ویژگی های خاص گویندگان این گویش این است که عموماً دارای مذهب اهل تسنُن هستند یعنی(سُنی مذهب) هستند.مرکزیت اصلی این گویش ها در استان کردستان و قسمتهایی از استان آذربایجان غربی می باشد.

کُردی جنوبی: این شاخه دارای گونه های گویش کرمانشاهی،کلهری،فیلی می باشد و به لحاظ خویشاوندی و محور مشترک گویش های زبان کردی تقریباً برای بقیه ی گویش ها راحت و قابل فهمتر است و دارای اشتراکات زیادی با زبان فارسی بویژه فارسی اوستایی و همچنین فارسی امروزی است.یکی دیگر از نکات قابل ذکر این شاخه این است که زبان لُری و لکی،بختیاری از زبان های خویشاوند آن هستند ساکنان کرمانشاه،گیلانغرب، دالاهو،سرپلزهاب قصرشیرین،اسلام آباد غرب،سرمست و بخش هایی از استان های در همسایگی کرمانشاه از جامعه های زبانی این گونه ی گویشی می باشند.

شایان ذکر است عــده ای از ساکنان بعضی شهرهای کرمانشاه و ایلام به دلیل مهاجرت و پیوندهای خویشاوندی با زبان لری و لکی دارای نوعی گویش میانجی خاص و نزدیک به کُردی جنوبی هستند. شهرهای ،دهلُران،ایوان از توابع ایلام و بیشتر جمعیت شهر ایلام،  شهرستان های هرسین،کنگاور و بیستون کوهدشت،صحنه، و قسمتی از ساکنان شهر کرمانشاه زیر مجموعه ی جامعه ی زبانی این گویش هستند و به عقیده ی بیشتر زبان شناسان این ها در اصل همان لُر زبان هایی بوده اند که تحت تأثیر زبان کردی قرار گرفته اند و اطلاق نام لکی از دو همخوان(لام و کام)یعنی لام اول لُری و کاف اول کردی گرفته شده است. در ادامه ی معرفی شاخه های اصلی گویش کلهری ایتمولوژی زبانی جایگاه زبان کردی در نمودار زبان های رایج ایرانی به شکل زیر معرفی می گردد.

 


[ دوشنبه 3 بهمن 1390 ] [ 11:59 ب.ظ ] [ حسین کمری ]

پدیده ی نسبیت زبان كردیِ كلهری

رابطه ی تنگاتنگ زبان و تفكر در ژرف ساخت و روی ساخت زبان كردی پدیده ی «نسبت زبانی» زا به اثبات می رساند و این اندیشه انسان را به این اعتقاد می رساند كه:

1- اندیشه ی این قوم بزرگ محصور در زبان آنها نبوده است.

2- زبان كردی یكی از كاملترین زبان هایی است كه می تواند با وجود صورت كم مكتوب آن و عظمت متون شفاهی آن در مقابل نسبیت زبان عربی و اسكیموها قرار گیرد.نمونه ای از واژه هایی كه این پدیده را به اثبات می رساند.

کلهر زبانان چون اکثراً دامدار هستند برای شناسایی بهتر و منظم پدیده های اطراف خود را شخصاً نام گذاری کرده اند. مثلاً

طبقه بندی و شناخت و نام گذاری گوسفندان از طریق رنگ صورت و پیشانی مشخص می شود.

گوسفند صورت سفید = کَو

گوسفند با ترکیب قهوه ای و سفید= کژل

گوسفند سیاه و سفید= خالین

گوسفند با صورت قهوه ای= زردی

گوسفند با صورت سیاه = پَر

طبقه بندی و شناخت و نام گذاری بزها از طریق رنگ گوشهایشان صورت گرفته است.

بُز با گوش سفید و سیاه= پوش

بُز با گوش سیاه و قهوه ای= کرَی- کریه

بُز با گوش سفید = خالین

بزی که بین پاهای عقب سفید باشد= ولی بقیه ی بدن سیاه باشد= گوردی

بُز بدون شاخ= هِل

بز گوش کوتاه و باریک= قُت

 

 

 رنگ ها :

(سفید= چَرمی- سه فید)

(سیاه- سیه- رش-  قازاخ)

آبی(كو- آوی- سوزكو)

قرمز=یسور- سور- قرمز- هیول

قهوه ای (بور- قاوی)

2- نام آوا :

سرفه(كیوكه- سیوقه- قوته)

صدا (دنگ- هاوار- بانگ- چری- خرُوی- جاركیشاد)

اسم صوت ( تقه- چقه- پوقه- رِمه- قَرمه- زرمه- ترپه- شلپه

ایجاد شده( مشه) گرمه خرمه

طبقه بندی اجزای درختان:

شاخه(یل- پل وچ- تَل- قوروژه- ناویلان- سرپلیل- چیوزه- ناو كلگه- كلگه- ناوگری)

درخت(نمام- تیوله نمام- دار)

طبقه بندی انواع حیوانات و اشیاء به لحاظ دوره ی سنی و اندازه ی آنها :

بزو بزغاله = (كیَر- گیسك- تیوشنر- تیوشتربزن- بزن)

توله سگ= تیوتگ- تیوتگ گمال- گمال- سیِ پیر

گاو و گوساله= (گور پارین- نیون- نیون مانگه- مانگه)

خَر= (كوری- نوپلان- باری- خِرمَه)

سنگ= ( ریخ- زاخه- سان- کوچگ- پَل- پله سنگ-کور)


[ یکشنبه 2 بهمن 1390 ] [ 09:05 ب.ظ ] [ حسین کمری ]
نظرات

راست می گویند : تنها صداست که می ماند!امابه نظرمن گاهی یک عکس بزرگ ترین و ماندگارترین نوستالوژی رابه همراه خود به آینده و چشم انداز از دست رفنه گذشته هدیه می کند.همه ی ما بیشترین خاطرات خودمان را از دوره ی کودکی و سالهای دبستان آن هم در مدارس روستایی به یادداریم. 

عکس های زیر می تواند شمارا به گذشته های دور ببرد و خاطرات خاک خورده ی شمارا بتکاند.(باتشکر از دوست ارجمندم اقای نصور مرادی از اسلام آباد غرب که این تصاویر را در اختیار بنده قرار دادند).   

 

 

 

 

 

 


[ شنبه 10 دی 1390 ] [ 07:49 ب.ظ ] [ حسین کمری ]
نظرات

مفاهیم کلیدی :

کتاب (بخوانیم) :  در رویکرد برنامه ی درسی ملی سال 1390 به کتاب فارسی تغییر نام یافته است .

کتاب (بنویسیم) : در رویکرد برنامه درس ملی به نام کتاب کار فارسی تغییر نام یافته است.

دوره ابتدایی : از 6 سالگی شروع می شود و تا حداکثر سن 15 سال برای شهر سن 16 سال برای روستا و  عشایر در پنج پایه تعریف می­شود .

نشانه ها : همان حروف الفبا هستند که دارای 32 حرف و 64 حرفگونه هستند.

تصویرک : تعدادی تصاویر کوچک است که از داخل عکس و نگاره های بزرگ گرفته شده و نشانه ی جدید هر درس را آموزش می دهد.

روان خوانی : متنی است آهنگین با محتوای داستانی از ادبیات عامیانه که با هدف تقویت مهارت خواندن در پایان هر فصل طراحی گردیده است.

ساختار : شامل جلد و برگ های کتاب اعم از تصاویر و تعداد نوشته ها و سطرها است.

محتوا : شامل دستور زبان- شعر و نگارش و نوشتن  دیگر مهارت زبان آموزی است

محورهای تلفیقی : شامل آن دسته از مفاهیم و عناوینی و موضوعاتی است که در غیر درس و کتاب خود مطلبی را آموزش می دهد مثلاً رنگ آمیزی حروف و نشانه ها که هنر و فارسی با هم تلفیق شده است.

مفاهیم طولی : دسته ای از مفاهیم هستند که انتظار می رود در پایه های بالاتر تکمیل شود آغاز و پایان دارد.

چند پایه ی عشایری- روستایی : مدارسی هستند که به علت تعداد کم دانش آموز و امکانات روستا شد.و بعد مسافت زیاد دانش آموزان اول تا پنجم در یک کلاس بطور همزمان توسط یک معلم تدریس می شوند.

نگارنده : منظور از نگارنده مؤلف این تحقیق (حسین کمری) می باشد.

 

 

 

 

 

 

 

مقدمه :                                                        هر کس دنیا را از پشت عینک خود می بیند.   (آنتوان چخوف)

نوع تربیت، وضع اقتصادی خانواده ، شغل، اقلیم و جغرافیا و عوامل دیگر دید و نگاه و برداشت ها را متفاوت می سازد، آنان که در آغوش ناز و نعمت پرورده شده اند نسبت به پاره ای از مسایل به حق یا ناحق خوش بین و برعکس محرومان و آزردگان بدبین می شوند، شرایط اقلیمی گاهی باعث سخت کوشی و درک و خلاقیت بیشتری می شود و مهمتر از همه افراد نسبت به شغل خود در مقایسه با دیگران، اطلاعات و تخصص و نگاهی ژرف دارند ، و ظرایف و نقایص آن را فنی تر و تخصصی تر می بینند. یک شاعر بهتر    می تواند اشعار دیگران را نقد کند و یک معلم ابتدایی بهتر می توانند نسبت به کتاب هایی که همه روز با آنها سروکار دارد اظهار نظر کند و این منطقی به نظر می رسد.  با این مقال موضوع نقد و بررسی چیست؟

نقد  یعنی تشخیص سرد در به عبارتی بیان خوبی ها و بدی های یک اثر می باشد. ناهمواری های اجتماعی، تبعیض ها و بیدادگری ها، پیشرفت ها موفقیت ها و تغییر و تحولات آموزش و غیره افراد مختلف اجتماع را به تجزیه و تحلیل بر می انگیزاند. هر جا که چند نفر گرد هم می آیند، بحث و مجادله در می گیرد موافقان و مخالفان اظهار عقیده می کنند. سازمان های مختلف هم میزگرد و سمینار و همایش و کمیسیون ترتیب  می دهند و دوره ی توجیهی و ضمن خدمت برگزار می نمایند سخنوران به سخنوری و نویسندگان دست به قلم می زند و با نوشتن مقاله هایی نظرات و اندیشه های خود را به همگان عرضه می کنند. هر ساله از طریق رسانه های ملی اخبار و حوادثی نسبت به تغییر و تحولات آموزش و تربیت و مدیریتی آموزش و پرورش به گوش متولیان آموزش و پرورش می رسد و ذهن و اندیشه معلمان و اساتید را مشغول و کنجکاو می کند و گاهی به بحث و انتقاد هم می کشد که این خود نشانه ی علاقه ی ما معلمان نسبت به آموزش و شغل و حرفه ی خودمان هست.زیرا منتقد مسایل آموزش و تربیت بین طراحان و برنامه ریزان آموزشی و آموزش و دانش آموز واسطه هستند. و مصادیق و دقایق کتاب ها بهتر از دیگران که از آن غافل و ناتوانند لمس می کنند.اینجانب دراین تحقیق که هدف آن نقد و بررسی کتاب های فارسی دوره ی ابندایی است . از تمام تجربیات دوازده سال دوری تدریس خود و دیگر همکاران صاحب نظر و متخصص کمک گرفته ام و اگر معایب یا نقایصی و یا فوایدی در آنها می بینم را به نقد  از منظر روش های نوین آموزش زبان می کشانم که امیدوارم مورد استفاده خوانندگان و مورد توجه مؤلفان قرار گیرد. من بر خودم وظیفه دیدم که جهات مختلف و متفاوتی که در این کتاب ها اهمیت دارد مورد توجه قرار دهم و در دو بخش ساختار و محتوا نقد و بررسی کنم، امیدوارم استاد ارجمند جناب آقای دکتر علوی مقدم مرا از راهنمایی های خود بی نصیب نفرمائید.

در نظر بازی ما بیخبران حیرانند                عشق داند در این دایره می گردد

                                                                                                                                                                                                                                                 پیشگفتار :

براساس اصل پانزدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران زبان فارسی به عنوان زبان رسمی کشور محسوب می شود به همین دلیل علاوه بر کودکانی که زبان مادری آنها فارسی است یا یکی از گویش های آن است کسانی که به غیر فارسی صحبت می کنند نیز می بایستی خواند و نوشتن را یاد بگیرند.

آموزش خواندن و نوشتن این زبان مستلزم شناخت کافی از روش های آموزش زبان و فرهنگ ها و آداب و رسوم و امکانات و شرایط اقلیمی گویشوران آن منطقه ی مورد آزمایش است.

از این دیدگاه کتاب هایی را که برای این سن تدوین و تألیف می شوند باید با همه ی این موارد هماهنگ باشند و کاملاً کودکانه و علمی و منطقی طراحی شوند بنده به عنوان یک متخصص احساس می کنم مؤلفان محترم قبل از اینکه یک کار ستادی در تألیف این کتاب ها انجام دهند بهتر آنست آن را از صافی عملکرد معلمان صاحب نظر و فعال سراسر کشور بگذرانند تا بیش از پیش جالب و جالبتر شوند کتاب های فارسی را باید از نگاه دانش آموز ، امکانات ، معلم، رسانه، روانشناسی کودک، زبان شناسی آموزش و به اقتضای زمان و مکان و از همه مهمتر روش نوین آموزش زبان مورد نقد و بررسی قرار دارد و اگر این مهم به خوبی انجام شود بی شک حجم بزرگی از مشکلات آموزشی را برداشته اند.

بنده قبل از نقد و بررسی و پرداختن به خود کتاب های دوره ی ابتدایی ، اشاره ای گذارا به رویکردها و روش ها و شیوه های آموزش زبان می پردازم سپس رویکرد مورد استفاده در آموزش زبان این کتاب ها را مشخص می نمایم ، دیدگاههای و روش آموزش را از منظر روش های و شیوه ی نوین را به اختصار بیان   می کنم سپس از این منظر به کالبد شکافی کتاب ها می پردازم.

 

 

 

 

 

 

 

روش های نوین آموزش و تدریس چه می گویند؟

شخص تحصیلکرده ی امروز کسی است که در کسب و به کارگیری دانش مناسب می داند چگونه به طور کارآمدتر به اطلاعات دست یابد و آن ها را ارزشیابی کند و به طور مؤثر به کارگیرد. به نظر می رسد شاخص آغاز قرن بیست و یکم دگرگونی و تحول باشد با پذیرش تدریجی استفاده از تکنولوژی فناوری مادی (رایانه) و غیر مادی (روش های نوین حل مسئله و تفکر و کاوشگری) مدارس چندین درجه تغییر جهت داده اند به گفته ی «آلن کالینز» این تغییر جهت ها شامل موارد زیر است :

1- تغییر از آموزش کل کلاس به آموزش گروههای کوچکتر

2- تغییر روش معلم از سخنرانی کردن به مربیگری

3- تغییر از کار کردن با دانش آموزان قبلی در کلاس به صرف زمان بیشتر در به کمک دانش آموزان ضعیف

4- تغییر در جهت دخالت دادن بیشتر دانش آموزان در امر یادگیری خود

5- تغییر در جهت ارزشیابی بر اساس محصول و بازده

6- تغییر از حالت رقابت در کلاس به حالت همکاری ، رفاقت و مشارکت بیشتر   


[ چهارشنبه 7 دی 1390 ] [ 09:57 ب.ظ ] [ حسین کمری ]
نظرات

یادگیری در مدرسه و خارج مدرسه :

در شیوه های نوین آموزش و تدریس سهم بزرگی از یادگیری را در محیط های خارج از مدرسه می دانند و معتقدند دانش آموز می تواند در فضاهای غیر رسمی مطالب بیشتری یاد بگیرد.

رزنیک (Resnick) اشاره می کند که یادگیری در مدرسه از یادگیری در موقعیتهای اجتماعی خارج از محیط مدرسه در چهار مورد متمایز است:

1. یادگیری در مدرسه بر اساس شناخت فردی است، در حالی که در خارج از مدرسه بر پایه شناخت مشترک بنا می شود.

2. یادگیری در مدرسه بر پایه فعالیت ذهنی محض استوار است، در حالی که در محیطهای باز اجتماعی به دستکاری(manipulation) در ابزار بستگی دارد.

3. یادگیری در مدرسه براساس دستکاری علائم صورت می گیرد، در حالی که در موقعیتهای باز اجتماعی بر استدلال تکیه دارد.

4. یادگیری در مدرسه بر یادگیری عمومی تأکید دارد، در خالی که در موقعیتهای باز اجتماعی بر تواناییهای خاص یک موقعیت متمرکز است.

یادگیری از نظر ساختگرایان :

عقاید ساختگرایان درباره یادگیری کاملاً مخالف عقاید سنتی یادگیری است که در آن حقایق و مفاهیم محدودی به دانش آموزان ارائه می شود و سپس ازآنان خواسته می شود تا آنها را از بر کنند. عقاید ساختگرایی درباره یادگیری با نظری ساده شروع می شود : افراد خودشان ادراکات خود را از دنیایی که در آن زندگی می کنند می سازند و تجاربشان آنان را به نتیجه گیری از وقایع سوق می دهد؛ برای مثال، متوجه می شوند که بعضی از افراد و دلباز و بعضی دیگر بخیل هستند یا اگر زیاد به آتش نزدیک شوند خواهند سوخت، یا توپهای لاستیکی معمولاً وقتی به زمین زده می شوند به بالا پرتاب  می گردند. یادگیرندگان اینها و صدها هزار ادراک دیگر را که بعضی پیچیده تر از بقیه است، از طریق واکنش در برابر کنشهای متقابل با اشیاء و عقاید می سازند. ساختگرایی بر پایه چهار اصل مهم استئا است :

1. معرفت و دانش به ساختارهای گذشته انسان بستگی دارد.

2. ساختارهای فکری از راه سیستمهای درون سازی و برون سازی انجام می گیرد.

3. یادگیری فرایند ارگانیک تشکل یافته نوآوری و خلاقیت است، نه فرایند مکانیکی جمع آوری و انباشتن علم و معرفت یا فقط انباشتن حقایق بر روی هم.

4. یادگیری معنادار از طریق کنش و حل برخوردهای شناختی اتفاق می افتد که سبب باطل شدن ادراکات سطح پایین تر و غیر کامل قبلی ما می شود.

 

هدف های کلّی برنامه ی آموزش زبان فارسی در دوره ابتدایی

حیطه ی شناختی :

1- آشنایی مختصر با ساختار زبان فارسی در دوره ی ابتدایی

2- گسترش حوزه ی نمادها و معانی

3- آشنایی با زبان گفتار و نوشتار و درک تفاوت آن ها

4- آشنایی با نظم و نثر و درک تفاوت آن ها

5- آشنایی مختصر با جلوه های هنری زبان

6- آشنایی با مسائل اعتقادی، اجتماعی، سیاسی، ملّی، علمی و هنری در قالب زبان

حیطه ی عاطفی :

الف) ایجاد، پرورش و تقویت علاقه و نگرش مثبت نسبت به :

- مبانی اعتقادی، فرهنگی و ملی کشور

- بیان احساسات، عواطف و افکار در قالب گفتار و نوشتار

- جنبه های زیبایی سخن و تحسین آن

- مطالعه

ب) تلطیف احساسات و عواطف

حیطه ی مهارتی

الف) گوش دادن

1- دقّت و تمرکز در سخن گوینده

2- درک سخن و دریافت پیام

3- دریافت ارتباط بین بخش های مختلف پیام

4- بررسی و اظهار نظر درباره ی شنیده ها

ب) سخن گفتن

1- به کارگیری اندیشه قبل از سخن گفتن

2- به کارگیری زبان مناسب برای مخاطبان

3- توانایی سخن گفتن در برابر جمع

4- به کارگیری کار افزارهای مناسب ارتباطی

5- انسجام در رساندن پیام

6- توانایی شرکت در بحث و گفت و گوها

ج) مهارت خواندن

1- توانایی بلند خوانی و صامت خوانی

2- خواندن با لحن و آهنگ مناسب

3- درک نوشته ها و و دریافت پیام اصلی آن ها

4- دریافت ارتباط بین بخش های مختلف نوشته

5- به کارگیری کارافزارهای مناسب در خواندن

6- گسترش دایره ی دید در خواندن

7- کسب عادات مطلوب در خواندن

د) مهارت نوشتن

1- توانایی به کارگیری به هنجار خط

2- نوشتن درست کلمات و جملات شنیده شده

3- به کارگیری علایم سجاوندی در نوشتن

4- توانایی در اجرای برخی از پاره مهارت های نگارشی

اصول برنامه ی زبان آموزی دوره ی ابتدایی

اصل 1- در برنامه ی فارسی دوره ابتدایی اصل بر مهارت عملی زبان آموزی باشد.

اصل 2- برنامه باید بتواند زمینه ساز تقویت مهارت های زندگی در کودکان باشد.

اصل 3 برنامه باید بتواند سرمشق عملی «تقویت اندیشیدن و چگونه اندیشیدن» در کودک باشد.

اصل 4- برنامه باید زمینه ساز مطالعه ی مستمر در زندگی کودک باشد.

اصل 5- از جدیدترین دستاوردها و پژوهش های حوزه ی ادبیّات کودکان در تدوین برنامه استفاده شود.

اصل 6- سیر آموزش زبان از ساده به تکامل یافته باشد.

اصل 7- سیر آموزش زبان از زبان طبیعی کودک به زبان خودآگاهانه باشد.

اصل 8- آموزش نکات زبانی، اخلاقی، ارزشی و شناختی به شکل غیرمستقیم عرضه شود.

اصل 9- به تمامی گونه های زبان فارسی توجّه مناسب و متناسب شود.

اصل 10- برنامه باید زمینه ساز تقویت و شکوفایی خلاقیّت کودک باشد.

اصل 11- برنامه باید زمینه ساز رفتارهای اخلاقی، اجتماعی و تربیتی مناسب در کودکان باشد.

اصل 12- به نقش سازنده ی زن و مرد به طور مناسب و متناسب در برنامه توجّه شود.

اصل 13- موضوعات ومطالب به یک محدوده ی جغرافیایی منحصر نگردد.

اصل 14- در برنامه به دانش های بشری در زمینه های علمی، ادبی، هنری و فنون وجّه کافی شود.

اصل 15- به پرورش حافظه ی سمعی و بصری وجّه کافی شود.

اصل 16- برنامه باید زمینه ساز از ابزار وجود و بیان احساس دانش آموزان باشد.

اصل 17- زبان و بیان کتاب های درسی و کمک ساده، صمیمی و متناسب با ذهن و زبان فراگیرندگان باشد.

اصل 18- موادّ برنامه باید با علایق و سلیقه ها و نیازهای دانش آموز هم سویی داشته باشد.

اصل 19- موادّ برنامه برای نزدیکی به دنیای کودک متنوّع باشد.

اصل 20- به گسترش دایره ی واژگان زبان فارسی مورد نیاز دانش آموز توجّه کافی شود.

اصل 21- برنامه بر اساس آخرین یافته های علم روان شناسی و زبان شناسی باشد.

اصل 22- خوانانویسی در تمامی سطوح آموزشی مدّنظر برنامه ریزان و مؤلفان و مجریان قرار گیرد.

اصل 23- رسم الخطّ براساس آخرین شیوه نامه ی سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی باشد.

اصل 24- ارزشیابی از محتوا و مواد برنامه باید منطبق با مصوّبات و آخرین یافته های حوزه ی سنجش و اندازه گیری باشد.

 رویکردها، روشها و شیوه های آموزش زبان فارسی :

از لحاظ لغوی، اصطلاح روش (متد) در آثار مربوط به آموزش مهارتهای زبانی، اصطلاحی چند پهلوست، زیرا از یک طرف به معنی طرح کلی برای ارائه عناصر زبانی به کار رفته است و از طرف دیگر به شیوه ها و فنونی اطلاق می شود که معلم زبان آموزی در حین تدریس به صورت عملی به اجرا در می آورد. در این باره برای روشن تر شدن مباحث علمی گروهی از کارشناسان از جمله داگلاس براوان و دنی ژایرار با پیروی از ای.ام. آنتونی بین اصطلاحات approach ، method  و technique  تمایز قائل می شوند. در کتاب براوان با عنوان اصول یادگیری و تدریس زبان، مترجم در مقابل اصطلاحات یاد شده به ترتیب واژه های«خط مشی» ، «روش» و شیوه را به کار برده است. ما نیز در تحقیق حاضر، با تأسی از کتاب یاد شده و با انتخاب واژه ی «رویکرد» برای approach ، رویکردها، روشها و شیوه های مربوط به آموزش خواندن و نوشتن پایه را به شرح زیر دسته بندی کرده، مورد بحث قرار می دهیم :

 

 

 

 

رویکردها

روشها

شیوه ها

رویکرد تحلیلی

روش حرف محور

روش آوا محور

روش هجا محور

صدا کشی

بخش کردن

رویکرد کلی

روش واژه محور

روش جمله محور

بشنو و

جواب بده

رویکرد ترکیبی

روش ترکیبی ایران

روش لوباخ

روش فریر

 

نگاه کن و بگو

رویکرد تجربه زبانی

روش تجربه زبانی

بشنو و تکرار کن

رویکرد چند حسی

روش فرنالد

روش گلینهام- استیلمن

روش اورتون

 

ردگیری

رویکرد زبانشناختی

روش بلومفیلد- فریز

پرسش و پاسخ

رویکرد الفبای اصلاح شده

روش الفبای آموزش پایه

روش نشانه های ممیز

روش نشانه های رنگین

 

شیوه های دیگر


[ چهارشنبه 7 دی 1390 ] [ 09:53 ب.ظ ] [ حسین کمری ]
نظرات

رویکرد تحلیلی

الف) مبانی روانشناختی : برخی روانشناسان بر این اعتقاد بودند که انسان هنگام مواجه شدن با پدیده ها، نخست به جزئیات سازنده ی هر پدیده توجه می کند و سپس با ترکیب آن جزئیات به ماهیت کل پدیده پی می برد و از آن شناخت نسبی یا کافی پیدا می­کند؛ بنابر اعتقاد این افراد، یادگیری مطالب نیز از یادگیری اجزا شروع شده، به یادگیری کل ختم می گردد. بر این اساس، بسیاری معتقد شدند که در آموزش مهارت خواندن و نوشتن پایه نیز باید نخست صورتهای جزئی را آموزش داد و سپس اندک اندک با ترکیب این صورتها، به آموزش صورتهای کل پرداخت تا در نهایت، فراگیران به مهارت خواندن دست یابند. رویکرد پیشنهادی این افراد «رویکرد تحلیلی» نام دارد که آن را «جزء به کل» نیز   می نامند.

رویکرد کلی

الف) مبانی روانشناختی : برخلاف نظریه پردازان رویکرد تحلیلی، گروهی از صاحبنظران علم روانشناسی و در رأس همه آنان پیروان مکتب گشتالت معتقدند انسان هنگام برخورد با پدیده ها نخست به کل پدیده توجه می کند و سپس اندک اندک به اجزای سازنده آن پی می برد. مثلاً هنگامی که ما با یک دوچرخه رو به رو می شویم نخست کل آن را در نظر می آوریم و سپس به تک تک اجزای سازنده ی آن توجه می کنیم. به نظر این افراد، در برنامه های یاددهی- یادگیری نیز باید نخست صورتهای کل را به فراگیران بیاموزیم و سپس با تجزیه صورتهای کل به اجزای سازنده ی آنها شناخت افراد از ماهیت پدیده ها را کامل سازیم. رویکرد مبتنی بر این نظریه را از «کل به جزء» می نامند.

ب) مبانی زبانشناختی : برخی از کارشناسان امر آموزش خواندن و نوشتن پایه با تأثیر پذیری از نظریات فوق، بر این اعتقادند که در هنگام آموزش خواندن و نوشتن نیز باید برنامه آموزشی را از یاددهی صورتهای کل زبان شروع کنیم و سپس با تجزیه آنها به واحدهای کوچکتر امر آموزش را ادامه دهیم. اما همانند طرفداران «رویکرد تحلیلی» بین طرفداران «رویکرد کلی» نیز در مورد واحدهای سازنده زبان اتفاق نظر وجود ندارد.

رویکرد ترکیبی

همان طور که از عنوان روشهای ترکیبی مستفاد می شود این روشها ترکیبی هستند از اصول و فرضیاتی که روشهای دیگر بتنهایی بر هر کدام از آنها تکیه دارند. یعنی اینکه می توان با استفاده از اصول، راهها و مراحل روشهای مختلف روشی جدید ابداع کرد که تمام محاسن دو یا چند روش دیگر را داشته و از معایب هر کدام از آنها به دور باشد. به این لحاظ می توان با ترکیب دو یا چند روش از روشهای آموزش خواندن ، یک روش جدید ترکیبی ساخت. اما آن چیزی که در حال حاضر میان کارشناسان ایرانی مطرح می باشد و به نام روشهای ترکیبی شناخته شده است روشهایی هستند که با «ترکیبی از اصول یک یا چند روش از روشهای تحلیلی با یک یا چند روش از روش های کلی» ساخته می شوند. پس در واقع روشهای مورد اشاره را باید روشهای ترکیبی «کلی- تحلیلی» نامید.

رویکرد تجربه زبانی

در این رویکرد هر چهار مهارت زبانی، یعنی صحبت کردن و گوش دادن و خواندن و نوشتن، درفرایند آموزش خواندن و نوشتن به کارگرفته می شوند. تقریباً می توان گفت این رویکرد تنها رویکردی است که بیش از همه خواندن را با دیگر مهارتهای زبانی ارتباط می دهد؛ به این ترتیب که خواندن را در ارتباط با گوش دادن، صحبت کردن و برداشتن به صورت «واحدی از تجربه زبانی شاگرد» می داند.

رویکرد چند حسی

 الف) مبانی روانشناختی : هنگامی که از آموزش مهارتهای خواندن صحبت به میان می آید معمولاض نظرها به استفاده از سه قوه ی شنوایی، گویایی و بینایی معطوف می گردد. اما برخی دانشمندان علوم تربیتی و روانشناسی بر این باورند که می توان علاوه بر قوای سه گانه فوق از حس لامسه یا بساوایی نیز در آموزش خواندن بهره گرفت. حتی برخی از آنان اعتقاد دارند که رشد قوای حرکتی و لامسه زیربنای رشد مهارتهای زبانی را تشکیل می دهد و چنانچه فراگیران به دلایل مختلف نتوانند مهارتهای حرکتی لازم را کسب کنند، احتمالاً در یادگیری مهارتهای ذهنی از جمله دو مهارت خواندن و نوشتن با مشکلات جدی ای رو به رو خواهند شد.

رویکرد زبانشناختی

رویکرد زبانشناختی که از جدیدترین رویکردهای آموزش خواندن و نوشتن به شمار می آید مبتنی بر اصول و یافته های «علم زبانشناسی» است. به طور خلاصه می توان گفت که این رویکرد بر اصول زیر بنیان گذاشته شده است.

1- جمله اساسی ترین و مهمترین واحد زبانی است بنابراین آموزش از طریق جمله باید شروع شود .

2- در این رویکرد از دو خصوصیت مهم زبان «جانشینی و هم نشینی به مقدار زیاد استفاده می شود.

3- به علت عدم وجود رابطه ی یک به یک و منظم بین حرف آوا باید از حروفی شروع کرد رابطه ی مذکور را دارند.

رویکرد الفبای اصلاح شده

همان طور که در بخشهای قبلی کتاب گفته شد، هیچ زبانی در دنیای کنونی وجود ندارد که بین آواهای آن و نشانه های حرفی نظام نوشتاری اش رابطه ای کاملاً یک به یک و متناظر برقرار باشد. در تمام زبانها، از جمله زبانهای انگلیسی، عربی، فرانسه و ... در این زمینه اشکالات متعددی مشاهده می شود که ما این اشکالات را در زبان فارسی که زبان رسمی و آموزش ایران است نیز ملاحظه می کنیم این اشکالات، هم دانش آموزان و هم معلمان را در امر یادگیری و آموزش مهارتهای خواندن و نوشتن (بویژه املا) دچار مشکلات جدی می کند؛ با توجه به این مطالب، برخی بر آن شده اند که برای حل مسأله راه حل یا راه حلهایی ارائه کنند که همه آنها را می توان در سه گروه زیر دسته بندی کرد.

1- تغییر خط به طور کامل مانند کشور ترکیه در زمان کمال آتاتورک

2- اصلاح خط مانند اصلاح خط قرآن کریم در قرون اولیه هجری

3- اصلاح روش آموزش

کتاب های فارسی دوره ابتدایی در گذر تاریخ ده سال اخیر :

فارسی دوره  ابتدایی تا قبل از سال 1377 در قالب یک جلد تدوین شده بود و در دبستان ها تدریس می شد.

این کتاب ها  از سال 1377 به بعد در یک بازنگری کلی توسط برنامه ریزی درسی گروه زبان و ادبیات فارسی و دفتر برنامه ریزی کتب درسی وزارت آموزش پرورش جمهوری اسلامی ایران مورد تجدید نظر قرار گرفت و به یک کتاب تازه تألیف در قالب دو جلد تحت عنوان فارسی بخوانیم و فارسی بنویسیم و تدوین و تألیف گردید و این کتاب از تابستان 1390 به منظور همسو سازی برنامه ی درسی ملی در طرح تحول بنیادی آموزش پرورش کشورمان دوباره مورد بازنگری قرار گرفت و در پایه ی اول و به «کتاب فارسی»  و «کتاب کار فارسی» تغییر نام یافت . که به فارسی بقیه ی پایه ها نیز از سال آینده به بعد نیز با این برنامه همسو خواهند شد.

مؤلفان اصلی این کتاب ها : دکتر حسین ذوالفقاری دکتر محمد رضا سنگری، دکتر معصومه عبدالرحمن، دکتر حسین قاسم پور مقدم، غلامرضا عمرانی- گلزار فرهادی، اعظم فعال هستند.

نقد و بررسی کتاب های فارسی اول تا پنجم دبستان :

قطع و صفحات فارسی دوره ابتدایی : کتاب فارسی (بخوانیم) در قطع رحلی و کتاب کار فارسی[1] (بنویسیم) درقطع وزیری طراحی شده است. الف-  كتاب  فارسی پایه ی اول در سه فصل و دارای 121 صفحه می باشد که در 24 درس تدوین گردیده است و کتاب کار آن در 134 صفحه بر اساس درس های کتاب فارسی طراحی شده است. ب-  کتاب فارسی پایه ی  دوم در 8 فصل دارای 170 صفحه و 22 درس دوین گردیده و کتاب بنویسیم آن در 155 صفحه برابر همان درس ها طراحی شده است .ج- کتاب فارسی پایه سوم در 173 صفحه و در 8 فصل می باشد که در 22 درس تدوین شده است و کتاب بنویسم آن نیز 156 صفحه دارد. د- کتاب فارسی چهارم دارای 180 صفحه و در 8 فصل و 22 درس طراحی شده است و بنویسیم آن نیز دارای 126 صفحه می باشد. و- کتاب فارسی پنجم دارای 194 صفحه و در 8 فصل و 22 درس طراحی گردیده است بنویسیم آن نیز 126 صفحه می باشد.

میزان طرح و تصویر كتاب های فارسی دوره ی ابتدایی: طرح روی جلد آنها از چند شاخه گُل و دو كودك به شكل های متفاوتی طراحی گردیده است.كه معمولاً هر دو كودك كتاب فارسی را در دست گرفته اند و با چهره ی در حال خندیدن آن را نگاه می كنند. پشت جلد كتاب نیز معمولاً یك چكیده ای از شعر یا یكی از متن های كتاب هر پایه كه بیشتر جنبه ی تحمیدیه دارد نوشته شده و تصویری نیز متناسب با آن در كنار آن آمده است.

روی جلد كتاب (بنویسیم) نیز معمولاً درختی است.كه برگ هایش از حروف و نشانه های فارسی است . و تنه ی درخت دارد می خندد  دو دختر و دو پسر دبستانی نیز كتاب بنویسیم را در دست گرفته اند و اطراف درخت بازی می كنند[2] در پشت كتاب روی جلد نیز مثل كتاب بخوانیم معمولاً نقشه ی ایران یا یك اثر باستانی یا مردمانی با پوشش های مختلف با یك شعر یا متنی كه جنبه ی كاملی میهنی داشته باشد طراحی شده است در صفحه ی بعد از شناسنامه ی همه ی كتاب های فارسی و كتاب كار آن تصویر حضرت امام خمینی(ره) با موضوعاتی مختلف مثل خواندن یا آمده است كه بالای آن نوشته امام مهربان و از پایه ی دوم به بالا نیز یك جمله ی ساده از امام خمینی (ره) نوشته شده است.



[1]- در بازنگری برنامه درسی ملی کتاب کار (بنویسیم) نیز به قطع رحلی تغییر یافته است .

[2]- با توجه به چشم انداز طرح تحول بنیادی برنامه ی درسی ملی به سال 1404 روی جلد همه ی كتاب های دوره ی ابتدایی دوره ی شش ساله ی ابتدایی نوشته شده است.


[ چهارشنبه 7 دی 1390 ] [ 09:49 ب.ظ ] [ حسین کمری ]
نظرات

نقد ساختار فارسی اول از منظر روش های نوین آموزش زبان :

آیا تعداد صفحات ، قطع رحلی و دو جلدی بودن و تصاویر روی جلد این كتاب مناسب است یا نه ؟!

فواید : از آنجا كه كودكان از دیدن و نگاه كردن تصاویر لذت می برند این قطع می تواند مفیدتر واقع شود و تصاویری بزرگ­تر و زیباتر را در خود جا دهد و به علاوه می توان نوشته ها و متن درس های كتاب را نیز به خاطر فضای كافی آن با فونت های بزرگتری نوشت و این در خواندن و دیدن نوشته های عاملی مثبت و مهم خواهد بود. می توان بحث نوشتن را بهتر آموزش داد. تصاویر نیز كودكانه است و از تعداد مساوی دختر و پسر استفاده شده است كه به لحاظ روان شناسی مناسب است.

اشكالات : به دلیل بزرگ بودن این كتاب و جا نشدن آن در هر كیفی هم زود از نظر شیرازه و جلد و صفحات آن پاره می شود و هم هنگام نوشتن و فعالیت كلاسی در روی میز و نیمكت های مدارس پر تراكم سه نفر جای آنها نمی شود به علاوه یكی از عوامل اصلی پدیده (بحران كیف های سنگین) می باشند.و امروز به محافل مختلف پرورشی به این موضوع پرداخته می شود نگاه شیوه های بدون آموزشی و تربیتی راحت كردن یادگیری است. از آنجا كه دو جلد كتاب برای یك موضوع درسی آن هم برای كودكی با وزن حدود 25 كیلوگرم كه همه روزه باید کیفی با وزن 10- 15 کیلوگرم را به دوش بكشد معضلی است غیر قابل انكار كه باعث خستگی می شود و انرژی و حوصله ای برای زنگ های حضور در كلاس را نخواهد گذاشت در تصاویر روی جلد فارسی از پوشش غیر الهی (منزل) استفاده شده است و این با قوانین و مصادیق موجود در مدرسه سنخیت ندارد.

پیشنهاد نگارنده : اگر بتوان با استفاده از محورهای تلفیقی و موضوعی یكی از این كتاب ها را در دیگری ادغام كرد و از صفحات و متن های غیر ضروری و كم اهمیت كاست و یا حداقل حجم آن ها را كم كرد شاید بتوان كمی از این اشكالات را حل نمود.

که شامل یک عکس بزرگ و تعدادی تصویرک در زیر آن که از درون خود عکس زمینه ی اصلی گرفته شده است و نام تصویرک نیز نوشته شده است. از آنجا که فراگیران هر جلسه ضمن دیدن تصویر نام آن را نیز می بینند و می شنوند و می خوانند و خود این تصویرک ها در همه ی نگاره ها و نشانه ها تکرار می شوند. بعد از مدتی فراگیر به راحتی آنها را بازشناسی می کند و می خواند.

نکته ی شایان توجه در این تصویرک ها به وجود واژه ها هم آغاز و هم پایان است که از طریق شنیدن و گوش دادن با صدای آنها آشنا می شود (صوت آموزی) و در قسمت نشانه ها راحت تر و بهتر و کامل تر صداها و آواهای مختلف را تشخیص می دهد.

اشکالات نگاره ها :

اشکال اول : از منظر روش های نوین آموزش زبان به تکراری بودن تصویر زمینه با عکس اصلی پنج  نگاره­ی اول تنوع و زیبایی و تفکر واگرا را کاهش داده است زیرا فقط به موضوع خانواده پرداخته و از طرفی با توجه به حوادث و بلایای طبیعی و غیر طبیعی موجود در جوامع انسانی ممکن است کودکی فاقد پدر یا مادر یا هر دوی آنها و حتی اعضای خانواده باشد و این از نگاه روانشناسی نکته ای قابل تأمل است .

اشکال دوم : این نگاره ها نامنظم بودن و عدم چینش منظم آنها جنبه ی و بدآموزی به خود گرفتن این عکس ها است.با توجه به بحث آموزش نظم و رعایت تناسب و مبلمان داخلی منازل مثلاً قرار نداشتن کتاب ها در کتابخانه و گلدان در پانسیون و گلخانه و غیره .

اشکال سوم : نامشخص بودن و ناقص و مبهم بودن تصویر بعضی مکان ها و اشیاء در عکس زمینه و اصلی است. که در زیر آن به عنوان تصویرک استفاده شده است. لذا با توجه به اینکه فراگیران در گروه خود در مورد عکس و تصاویر آن بحث و گفتگو می کنند تشخیص و اطمینان آنها را مبهم می کند و یا تصویرک یک قطعه ی سبز را تحت عنوان «چمن» معرفی نموده که اکثر فراگیران یا به آن سبز می گویند یا گیاه و یا علف تشخیص می دهند.

اشکال چهارم : غیر علمی و یا غیر منطقی بودن بعضی تصاویر است مثلاً در نگاره ی شماره ی هفت  روی کوه برف قرار دارد و چند درخت به زردی و قرمزی گراییده اند در حالی که کشاورز دارد «درو» می کند و در طرف دیگر نگاره قارچ روئید است و همه جا سر سبز است. و غازها در آب شنا می کنند. مردم به تفریح آمده اند، ابر در آسمان است به طور کلی معلوم نیست مربوط به چه فصلی از سال است.

پیشنهاد نگارنده : به نظر می رسد هدف آموزش در دنیای امروزی آماده کردن فرد برای زندگی کردن است یا همان LiFe skill  یعنی مهارت های زندگی یعنی آموزش از امور مشخص و عینی و ملموس با توجه به سن کودک اگر این نگاره ها را ابتدا فقط تصویر کوچک یک موضوعی و سپس با عکس و تصویر موجود در عکس و در مرحله ی پایانی با عکس و تصویر و تصویرک طراحی می شد و به بحث «بومی ماندن  و جهانی شدن» می پرداخت و از نگاه همه ی فرهنگ ها در نگاره استفاده می شد (مثلاً نوع پوشش افراد موجود در نگاره ها) بهتر و کامل تر می بود در ضمن بهتر می بود شعر بعد از هر نگاره مربوط به موضوع اصلی نگاره می بود.

نقد اشعار کتاب فارسی اول ابتدایی از منظر روش های نوین آموزش زبان و ادبیات فارسی:

اشکالات : ویژگی شعر کودک کوتاه و آهنگین بودن و ساده و روان بودن ژرف ساخت آن است لذا نمی توان از بعضی آرایه های لفظی و معنوی در شعر کودک استفاده کرد.

اشکال اول : بعضی از این شعرها در مورد موضوع نگاره ها نیستند.

اشکال دوم : در بعضی از آنها آهنگ و موسیقی درونی و کناری لازم رعایت نشده است مثلاً :

سنگ و سنگ و سنگ            کوهسارها

شر و شر و شر                           آبشارها

اشکال سوم : شعر با تصویر آن هماهنگ نیست . مثلاً

باز هم موی مرا مادرم شانه زده          روی پیراهن من نقش پروانه زده

بابا  در تصویر  در حال خداحافظی و رفتن به مدرسه است و پیراهنی در تن دخترک نیست که نقش داشته باشد.

اشکال چهارم :  استفاده از بعضی آرایه های ادبی ناملموس متناسب با سن کودک  مثلاً :

رویش زرد بیمار است                   خوشمزه تب دار است

هم خوش رنگ هم خوشبو            نامش هست زرد آلو

که بیمار و زرد بودن و تب داشتن  زردآلو نوعی آرایه ی بدیع است که از درک و دریافت تصویر ذهنی کودک 6 ساله بیرون است.

اشکال پنجم :  عدم توجه به محورهای افقی آموزش بعضی از شعرها در کتاب دیگر اول ابتدایی تکرار شده است مثلاً :   با این دو دست کوچکم           دست می برم پیش خدا

که در قرآن کریم پایه ی اول نیز آمده است.

پیشنهاد و نگارنده : به نظر می رسد اگر پیام اصلی شعرها را برای موضوعاتی کاربردی در زندگی روزمره جمع آوری می کردند بهتر بود مثل پاکیزگی شاد بودن ، به حرف دیگران توجه کردن، نظم، زیبایی، احترام به قانون و ... و همچنین اشکالات مذکور را برطرف کردن.

نقد محتوای بخش نشانه های 1 و 2 و روان خوانی فارسی اول ابتدایی از منظر روش های نوین :

فواید : استفاده از روش های تلفیقی با محور رویکرد کلی مثل نشانه های رنگی، تجربه ی زبانی و زبانشناختی تدریس نشانه ها کاری مفید و با ارزش دست تصویرک های موجود در زیر هم «تم» تا دو درس بعد بطور متناوب تکرار می شوند و فراگیران از طریق دیدن و خواندن واژه ی مذکور که دارای نشانه ی جدید است به راحتی زمینه آشنایی و یادگیری نشانه های دیگر را تا حدودی یاد می گیرد. استفاده از روش کلی تحلیل در کتاب فارسی مراحل زبان آموزی را با سرعت بیشتری پیش می برد.

وجود روانی خوانی[1] در این کتاب باعث تقویت خواندن می شود.

اشکالات محتوای نشانه های 1 و 2 فارسی اول ابتدایی از منظر روش های نوین آموزش :

1- در گرو نشانه های فراگیر با واژه هایی روبرو می شود که حروف آن را نخوانده و یا تنها یک نشانه ی آن را خوانده و عدم توانایی و در خواندن واژه باعث مأیوس شدن ودلسردی او می شود.

2- عدم آگاهی رسانه ها و مهمتر از هم خانواده ها از رویکرد جدید آموزش این کتاب گاهاً توسط والدین از کتاب فارسی بخوانیم بویژه در بخش نشانه های یک املا به عمل می آید و به دلیل مغایرت این عمل با واژگان و متن درس ها باعث سردرگمی والدین و دانش آموزان می شود.

3- گاهی متن درس ها با تصاویر اصلی درس (تم) هماهنگ نیست مثلاً تصویر یک تاب آورده شده و زیر آن نوشته «دست دست دست       بابا تاب بست» این در حالی است که تمام تاب های موجود در پارک ها با زنجیر قبلاً بسته شده و به علاوه اصلاً تصویر پدری وجود ندارد که در حال تاب بستن باشد.

بعضی از واژه های زیر تصویرک ها نیز نامفهوم و مبهم هستند مثلاً تصویر یک درخت بصورت کج کشیده شده و زیر آن نوشته «باد»یا درخت را نشانه داد، و زیر آن نوشته «سایه» در چنین مثال هایی فراگیر فقط درخت را می بیند نه چیزهای دیگری که از درخت عارض می شود.

4- متن نشانه های دو برای پایه اول خیلی طولانی است.

5- در نشانه های دو بطور یک دفعه نشانه ی جدید را بدون رنگ قرمز نشان می دهد .

6- بعضی از درس های آن به لحاظ علمی درست نیست مثلاً داستان مرغابی و لاک پشت ها مرغابی ها چوبی را به منقار گرفتند در حالی که کودکان در فیلم های مستند و کارتن فهمیمده اند که منقار پرندگان علاوه به غذا خوردن در هنگام پرواز باعث تعادل آنها در آسمان می شود، بنابراین اگر لاکپشت را حمل کنند خود به خوبی نمی توانند پرواز کنند !

7- درسهایی که دارای کد گردانی بعضی واژه ها و حروف در پایه ی اول مثل «ص» در پیامبر (ص) و «ره» در امام خمینی (ره) تا حدودی سنگین و ثیقل است.

پیشنهاد نگارنده : به نظر می رسد اگر بتوان خانواده ها را با کمک رسانه روش ها و نحوه ی آموزش این کتاب مطلع کرد خیلی از مشکلات این کتاب حل می شود. و همچنین از مطالب زاید در صفحات ترین ها کاسته شود ولی به جرأت بگویم که این کتاب یکی از بهترین کتاب های آموزش در کشور جمهوری اسلامی ایران است.

 

 

نقد محتوای کتاب کار فارسی(بنویسیم) پایه ی اول  از منظر روش های نوین :

فواید : وجود یک کتاب تمرین (کار) که مکمل کتاب فارسی است و به تقویت نوشتن و دیگر مهارت های زبان آموزی می پردازد عاملی بسیار مفید و جالب است که کاستی های کتاب دیگر را و جبران می نماید.

اشکالات : با توجه به اینکه در این کتاب به «درست نویسی سرعت نویسی، زیبا نویسی توجه زیادی شده است و ضمن آشنایی فراگیر با انواع خط مهارت نوشتن را نیز در قالب هنری آموزد اما خود کتاب برای ترکیب صامت  مصوت ها جدول هایی آورده که در خانه های آن خط زمینه وجود ندارد و این با هداف کلی نوشتن مغایرت داد.

نقد کتاب های فارسی دوم تا پنجم از منظر روش های نوین آموزش :

کتاب های فارسی دوم تا پنجم اندکی با فارسی اول به لحاظ ساختار و محتوا متفاوت است. مثلاً فارسی دوم تا پنجم در هشت فصل و بیست و دو درس است که هر فصل آن دارای مفاهیم خاصی مثل ملّی میهنی طبیعت، علم و دانش، تاریخ و ادب و غیره است از لحاظ قطع نیز همه ی کتاب های دوره ابتدایی مثل هم هستند فارسی دارای قطع رحلی و بنویسیم دارای قطع وزیری می باشد در پایان هر فصل یک روان خوانی قرار داده شده است که معمولاً داستانی در امتداد موضوع همان فصل هستند.

اول کتاب فارسی با تحمیدیه شروع و پایان کتاب با نیایش تمام می شود و در پایان کتاب نیز واژه نامه آمده است که دانش آموزان را برای استفاده از فرهنگ لغت آموزشی می دهد. بعد از متن هر درس نیز عناوینی مثل «درک و دریافت واژه آموزی، نکته، فعالیت ویژه، کتاب خوانی و لطیفه و بازی» آمده است که به آموزش دستور زبان فارسی و نگارش و ادبیات می پردازد.

در هر فصل نیز یک قطعه شعر آمده است که با موضوع فصل مورد نظر هماهنگ است.

فواید : هماهنگی روان خوانی ها و اشعار و درس های هر فصل در امتداد آموزش یک موضوع یکی از عوامل مثبت و جالب در این کتاب ها می باشد.

زیرا ضمن آشنایی فراگیران با موضوع هر فصل با مفاهیم مختلف نیز آشنا می شوند. وجود تمرینات پایان هردرس نیز شاید بهترین روش آموزش زبان و ادبیات فارسی در راستای حیطه های مورد نظرم بلوم و برونر باشد زیرا از تمام سطوح هر سه حیطه در این تمرینات استفاده شده است. روان خوانی ها نیز ضمن تقویت مهارت خواندن فراگیر را با انواع گویش های زبان فارسی ادبیات داستانی آشنا می کند.



[1]- در فارسی جدید 1390 در بین نشانه ها 1 و 2 و هم متن روان خوانی آمده است.


[ چهارشنبه 7 دی 1390 ] [ 09:46 ب.ظ ] [ حسین کمری ]
نظرات

اشکلات : اشکالاتی که بر ساختار فارسی اول گرفته شد بر این کتاب نیز تا حدودی سنخیت دارد.

اما از لحاظ محتوا در حوزه ی یادگیری ادبیات کودک همان طور که در ویزگی شعر کودک در فارسی که در ویژگی شعر کودک در فارسی پایه اول اشاره کردم تا حدودی می شود گفت این کتاب ها نیز دارای ایراداتی هستند.

1- فراگیران ابتدایی از خواندن و درک اشعار نو(نیمایی) که فاقد موسیقی درونی و کناری هستند لذت     نمی برند و این در حالی است که هدف از شعر این کتاب ها جنبه ی لذت بخشی آن است. به نظر می رسد اگر شعر نو(نیمایی) از سال دوم راهنمایی(متوسطه یک[1] ) شروع شود بهتر است. زیرا متأسفانه حتی بعضی معلمان ما این شعر را چون نثر می پندارند و از تخیل سیال آن آگاهی ندارند.

2- متن روان خوانی های بعضی فصل ها بسیار طولانی است و این از لحاظ ادبی به عیب (اطناب) اشاره می شود که خسته کننده است و فراگیر را از درک آغاز و پایان داستان ناتوان می کند.

پیشنهاد نگارنده : اگر بتوان متن روان خوانی ها را از داستان های آموزنده و کوتاه انتخاب کرد شاید ضمن آموزش بتوانیم از اطناب آن نیز جلوگیری کنیم و مفاهیم بیشتری  را آموزش دهیم. چه اشکالی دارد که روان خوانی به موضوعی غیر از عنوان فصل مورد نظر بپردازد.

به نظرم بهتر است سهم ادبیات روستایی را در این کتاب ها بیشتر نمود مثلاً هنوز ما معلمان با فارسی قدیم (حسنک کجایی، تصمیم کبری، کوکب خانم و چوپان دروغگو ، ریز علی خواجوی و ... ) زندگی می کنیم و این در حالی است که متأسفانه همه ی این درس های زیبا را یکباره از متن کتاب ها حذف کردند.

نقد و بررسی کتاب بنویسیم (کار) فارسی دوم تا پنجم از منظر روش های نوین آموزش :

نقد و بررسی ساختار و محتوای کتاب بنویسیم تفاوت چندانی با کتاب کار پایه ی اول ندارد.

فواید : از آنجا که این کتاب به عنوان مکمل و تمرین کتاب فارسی است کمک خوبی به تقویت مهارت نوشتن (املا و انشا) می کند در پایان هر درس بنویسیم که مطابق درس مورد نظر بخوانیم است یک صفحه ی خالی برای تمرین و آموزش املا و انشا و جمله نویسی داده شده است که عاملی بسیار مفید و مؤثر در آموزش زبان خواهد بود.

اشکالات : تمام ایراداتی که بر نویسیم پایه ی اول گرفته شد به این کتاب نیز می توان گرفت زیرا حجم کیف ها را زیادتر و سنگین تر کرده است و از طرفی فقط به آموزش بحث املا و انشا پرداخته در حالی که این امکان دارد که تمرینات و فعالیت هایی را نیز در خصوص ادبیات در آن جای داد.

پیشنهاد نگارنده : به نظر می رسد می توان خط هر دو کتاب را در بعضی موضوعات قسمت نمود و با تلفیق هر دو کتاب به توهم مسئله ی بحرانی کیف های سنگین را که یک دفتر املا و یک دفتر انشا و این دو کتاب را در بر می گیرد.

تا حدودی کم کرد  و همچنین می توان  به منظور تقویت فرهنگ های بومی محلی و آشنایی فراگیران با موضوع تحقیق و بحث تفکر مداری تمریناتی را در کتاب بنویسیم تحت عنوان زبان محلی خود گنجانده شده است که خود این مسئله برای آموزش مناطق دو زبانه ی کشور جالب است روش تدریس کتاب های

 

 

شیوه ی عملی آموزش و تدریس زبان فارسی با توجه به روش های موجود در اکثر مدارس ایران  :

تدریس و آموزش فارسی (بخوانیم ) : تدریس و اموزش تمام تمرینات ساعات تدریس فارسی در پایه ی اول 11 ساعت در هفته است .که  به عبارتی هر روز هفته بخوانیم ینویسیم تدریس می شود . در پایه ی دو تا پنجم نیز این  11 ساعت به صورت 5 ساعت بخوانیم 2 ساعت حمله نویسی یا انشا ، 2 ساعت املا ، 2 ساعت کتاب بنویسیم تدریس می شود در فعالیت های معلم و فراگیر این درس : معلم ابتدا از دانش آموزان می خواهد تا بصورت گروهی در مورد تصویر درس بحث و تبادل نظر کنند . سپس هر کدام بصورت افرادی متن درس را برای خود صامت خوانی کنند و بعد از این مرحله معلم با صدای بلند یک بار متن درس را می خواند تا ایرادات موجود فراگیران رفع شود بعد از افراد داوطلب نیز به تناسب زمان کلاس می خوانند در پایان درس می رسد و از هر گروه می خواهد تا به آن پاسخ دهند و تا این قسمت مربوط به جلسه ی اول می باشد بقیه ی تمرین ها هر کدام مربوط به یک جلسه آموزشی و سپس تکمیل و تمرین در کتاب بنویسیم یعنی صفحه ی مربوط به همان تمرین می باشد.

معلم نباید از کتاب فارسی بخوانیم تا زمان رسیدن به نشانه های شماره دو کتاب فارسی پایه ی اول املا به عمل آورد و دانش آموزان دوم تا پنجم نیز نباید به پرسش ها و فعالیت های کتاب بخونیم در داخل خود کتاب پاسخ دهند. کافی است در بخوانیم ضمن گوش دادن و خواندن تکرار و تمرین داشته باشند و به صورت شفاهی پاسخ دهند.

تدریس کتاب کار (بنویسیم ) : این کتاب مکمل فارسی (بخوانیم) است  و باید در همان زنگ به عنوان فعالیت تکمیلی درس تدریس شود بیشتر فعالیت های این کتاب مربوط به تمرینات بخوانیم است و هر جلسه یک صحفه از آن زیر نظر معلم تکمیل می شود  2 دو صفحه  از آن  نیز مربوط  به روز های پنج شنبه جمعه  به عنوان فعالیت خارج کلاس می باشد.

 

تدریس و آموزش املا :

تدریس درس املا با 2 ساعت در هفته در زنگ های فارسی انجام می شود این درس  یک هفته آموزش داده می شود سپس هفته ای بعد از آن آزمون گرفته می شود معلم باید در این کتاب بیشتر به جنبه ی آزمودنی آن توجه نماید زیرا  سهم بزرگی از جنبه ی آموزشی این کتاب در کتاب بنویسیم پوشش داده می شود معلم باید با توجه به نیازها و مشکلات آموزشی این درس فعالیت پیش بینی کند و از انواع روش ها مثل املای گروهی املای پای تخته ای ، املای دانش اموز از دانش آموز و غیره استفاده نماید .

تدریس و آموزش انشا و جمله سازی :

جمله سازی  مربوط به پایه ی دوم است که با جمله نویسی از پایه اول شروع می شود  و به مرحله ی بالا تر نیمه فعال و فعال و خلاق می رسد که از پایه ی سوم به بعد تحت عنوان درس انشا از آن یاد می شود این دو درس نیز مثل املا با دو نگاه آموزشی و آزمودنی جای خود را با هفته ای 2 ساعت در برنامه ی هفتگی کلاس باز کرده است . برای تدریس جمله سازی می توان ابتدا از مهارت شفاهی زبان بهره برد و جمله نویسی آموزش داد سپس به نوشتار و جمله سازی پرداخت برای انشا نیز در پایه ی سوم از موضوعات پیچیده تر پرداخت. بیش از 70 درصد تمرینات کتاب بنویسیم به آموزش و تمرین این دو درس پرداخته است . با توجه به نگاه روش های نوین آموزش به موضوعاتی  و شیوه های برتر و مناسب تدریس که عموماً بر روانشناختی تکنولوژی مادی و غیر مادی ، زبانشناسی و رهبردهای مدیریتی و آموزشی و تفکر مداری به جای حافظه پروری تاکید دارند . رویکرد مورد نظر این روش عموماً بر آموزش غیر مستقیم از طریق خود فراگیران یعنی شیوه ی دانش آموز محور و سپس فعالیت محور می باشد ارزشیابی توصیفی را ملاک آزمون ها قرار می دهند و یادگیری برای دانستن ، یادگیری برای زیستن  و یادگیری برای زندگی کردن و عمل کردن را توصیه می کنند آنها معتقدند دانش آموزان می توانند راحت تر از یکدیگر یاد بگیرند و مطالب کتاب ها باید برای زندگی آنها باشد یعنی مهارت های زندگی را به آنها بیاموزد .

پرسش های ملاک مدار این تحقیق در خصوص ساختار و محتوای کتاب های فارسی دوره ی ابتدایی (طراحی توسط نگارنده ی تحقیق)

الف : ساختار کتاب فارسی پایه ی اول چگونه است؟

1- موضوعی است و هر موضوع آن با توجه به مهارت های چهارگانه است.

2- تشویق دانش آموزان به سخن گفتن، خوب دیدن، تفکر و خوب گوش دادن است.

3- گسترش فرهنگ کتاب خوانی، غنی شدن کتابخانه ای مدارس و تقویت مهارت خواندن است.

4- دانش آموزان با مقایسه ی کلمه با تصویر آن خواندن را فرا می گیرد.

ب : هدف از تصاویر هر نگاره چیست ؟

1- فقط تقویت مهارت تصویر خوانی است

2- تشویق دانش آموزان به سخن گفتن و دیدن و کسب مهارتهای شفاهی است.

3- حفظ ارتباط با بخش های مختلف و تقویت مهارت های شفاهی زبان است.

4- تشویق دانش آموزان به سخن گفتن،خوب دیدن ، تفکر و خوب گوش کردن است.

ج : هدف از فعالیت های کتاب خوانی کدام است ؟

1- اضافه شدن یک ساعت به برنامه درسی و تقویت و مهارت خواندن

2- رشد فرهنگ کتاب خوانی و افزودن ساعت کتاب خوانی در ساعات آموزش فارسی

3- گسترش فرهنگ کتاب خوانی ، غنی شدن کتابخانه های مدارس و تقویت مهارت خواندن

4- تنها تقویت خواندن و گذراندن اوقات فراغت

د : وجود درس آزاد در کتاب ها کدام مورد است ؟

1- فرصتی است تا معلم متناسب با ذوق و علایق خود درسی را طراحی کند .

2- فرصتی است تا به شیوه ی مشارکتی توجه و علاقمندی به فرهنگ بومی تقویت شود.

3- فرصتی است تا دانش آموز احساسات و عواطف خود را بروز دهند.

4 - فرصتی است که معلم بتواند طبق جدول زمانبندی دروس سالانه به درس های عقب افتاده بپردازد.

و : ساختار کتاب فارسی سال دوم تا پنجم چگونه است ؟

1- از 22 فصل در 8 موضوع کلی و اساسی درست شده است .

2- دارای 8 فصل است که هر فصل آن با یک روان خوانی پایان می یابد.

3- دارای 8 فصل و 22 درس است که هر فصلی با موضوع خاصی شروع و با روان خوانی پایان می یابد.

4- شامل 8 روان خوانی و 22 فصل و موضوعات شناور است.

هـ : کتاب کار فارسی (بنویسیم) چگونه کتابی است ؟

1- کاملاً از کتاب فارسی مجزا و مهارت جداگانه ای را تقویت می کند.

2- کاملاً به هم پیوسته و مکمل یکدیگر به موازات 4 مهارت زبان آموزی است.

3- از دیدگاه زبان آموزی نقش مکمل ندارد و حکم دفتر تمرین دارد.

4- در این کتاب فقط آموزش نوشتن و رسم الخط انجام می شود.

جمع بندی و نتیجه گیری :

بر این  اساس به نظر می رسد کتاب های فارسی دوره ی ابتدایی علیرغم کاستی های آن توانسته است خود را با این روش ها همسو کند و این کتاب ها دارای قابلیت های از جمله اهمیت دادن به تفکر و پرهیز از تجویز و حفظ کردن هستند و همچنین به لحاظ روش تدریس همیاری گروهی و رویکرد کلی و تحلیلی آن می تواند جنبه های زبانشناسی و تکنولوژی آموزشی و کمک به راهبردهای آموزشی و مدیریتی کلاس و از همه مهمتر بحث توجه به تفاوت های فردی از نظر روانشناختی را پوشش مناسب دهد و یکی از اصول روش های نوین آموزش و اصل بومی ماندن و جهانی شدن است . در این کتاب ها با توجه به قرار دادن درس های آزاد دو فصل ملی - میهنی  توجه شایانی به این اصل داشته است . اصل دیگر روش های نوین « استفاده از شرکاء آموزشی و دایره  ای خردمندان است » تمرینات کتاب بنویسیم (کار) و بعضی فعالیت های کتاب فارسی (بخوانیم) توانسته است این اصل را به خوبی پوشش دهد زیرا در نگاه آموزش و تدریس این کتاب رسانه  های موجود  در جامعه و همسالان و خانواده می تواند موضوع بعضی تمرینات و فعالیت های کتاب باشد. در پایان این تحقیق اینجانب به عنوان یک متخصص آموزش زبان و معلم پنج پایه ی ابتدائی با توجه اینکه بیش از 10 بار در جشنواره الگوهای برتر تدریس این کتاب در مراحل منطقه ای ، استانی و کشوری شرکت  داشته ام و موفق به کسب رتبه ی برتر داشته ام  و هنچنین چندین بار به عنوان داور جشنواره ی روش های مناسب تدریس حضور داشته ام و مدرس دوره ی کشوری نیز در طرح تحول بنیادی برنامه ی درس ملی در تابستان 1390 بوده ام . با این همه اگر بخواهم از منظر روش های نوین تدریس به این کتاب امتیاز بدهم امتیازی در حدود 80 % خواهم داد لذا از منظر روش های نوین آموزش آن را کتابی مفید می دانم و          می تواند باز هم کامل تر و بهتر شود لذا ضمن آرزو و موفقیت و سلامتی برای تمام مولفان و متولیان این کتاب ها و دیگر کتاب های دوره های مختلف تحصیل در کشور عزیزمان امیدوارم توانسته باشم گامی هر چند کوچک اما ارزشمند در خصوص معرفی و شناسایی و نقد و بررسی این کتاب ها را برداشته باشم امید است مورد پسند استاد فرزانه جناب آقای دکتر علوی مقدم قرارگیرد و مرا از راهنمایی های ارزشمند خود بهرمند سازد که پیوسته نیازمند دستگیری ایشان می باشم.

هر که را جامه زعشقی چاک شد                    روز حرص و عیب کلی پاک شد

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

منابع و ماخذ :

1- روش تدریس خواندن و نوشتن دوره ابتدایی . دکتر بهمن زندی. انتشارات سمت .

2- راهنمای تدریس فارسی دوره ی ابتدایی . دکتر حسین قاسم پور مقدم ، دکتر حسن ذولفقاری ، دکتر محمد رضا سنگری . انشارات دفتر برنامه ریزی کتب درسی وزارت آم.زش و پرورش ایران

3- تکنولوژی آموزشی و کاربرد آن در آموزش زبان . دکتر شهناز ذوفن . انتشارات سمت

4- آیین نگارش و ویرایش دکتر علی محمد پشت  دارو دکتر حسن انوری انتشارات پیام نور

5- حضور در دوره ی مدرسی و سمینارهای مختلف از سال 1385 تا 1390

6- روانشناسی تربیتی جان گلاور و راجر بروینگ انتشارات مرکز نشر دانشگاهی

7- روانشناسی خواندن. کیث رینر و ... ، . انتشارات نشر دانشگاهی



[1]- در رویکرد برنامه درسی ملی از سال 1390 به بعد نظام آموزشی کشور به 6 سال ابتدایی و سه سال متوسطه 1 و سه  سال متوسطه 2 تغییر یافته.


[ چهارشنبه 7 دی 1390 ] [ 09:43 ب.ظ ] [ حسین کمری ]
نظرات
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ


من معلم اولین دبستان میخیم کودک دروازه های تاریخیم
نام من حسین کمری است معلمی از دیار داغها و باغها . من در یکی از روزهای خداحافظی بهار و در استانه ظهر های گرم تابستان 1360 که سایه ها می دانستند چه تابستانیست در روستای سرسبز چمن گلین به دنیا امدم .دوران دبستان را در میان کوچه باغهای زیبای روستا گذرانده و جهت ادامه تحصیلات در دوره راهنمایی به علت نبودن مدریه راهنمایی در روستاهای همجوار به شهرستان سرپل زهاب عزیمت نموده و دوران راهنمایی و دبیرستان را در این شهر طی نموده و سپس در کنکور سراسری در رشته تربیت معلم اموزش ابتدایی قبول شدم بعد از اتمام مقطع کاردانی در همان سال بخاطر علاقه ام به زبان و ادبیات فارسی کنکور سراسری شرکت کردم و کارشناسی زبان وادبیات فارسی محض قبول شدم و بعد از اتمام دوره کارشناسی ام در مقطع فوق لیسانس دانشگاه ملی ( پیام نور ) به دلیل علاقه ام به مباحث زبان شناسی در رشته زبان سناسی اموزشی (اموزش زبان فارسی به غیر فارسی زبانان ) قبول شدم و ادامه تحصیل داده و هم اکنون مشغول نوشتن دفاعیه ی پایان نامه ام تحت عنوان ( اموزش زبان فارسی به کرد زیانان ) هستم .
در دوران تدریسم در آموزش و پرورش به خاطر علاقه ام بارها در مسابقات علمی تخصصی . فرهنگی و ادبی و همچنین جشواره های الگوهای برتر تدریس شرکت و حضور فعال داشته ام و حاصل تجربیاتم را در نشریات مختلف ب به چاپ رساندم و به مدت 7 سال نیز از سوی همکاران فهیم و بزرگوار شهرستان سرپل زهاب به عنوان سرگروه اموزشی انتخاب شده ام و سعی نموده ام زکات علمم را در این جلسات بپردازم . و هم اکنون بعنوان مدرس شهرستان سرپل زهاب و دیگر شهرستانهای استان در کلاسهای ضمن خدمت و همچنین تدریس در مدارس ابتدایی شهرستان سرپل زهاب مشغول فعالیت هستم
و تعدادی از عناوین و مقامهایی که حاصل مطالعات و تحقیقات .تجربیات و تحصیلاتم می باشد به شرح زیر است:
1- نفر برگزیده تجارب موفق معلمان سراسر کشور در سال 81
2- نفر برگزیده مسابقات علمی تخصصی معلمان تربیت بدنی در مرحله ی کشوری سال 87
3- بیش از 5 بار کسب عنوان برتر جشنواره های تدریس مناسب در سطح استان و کشور در رشته های مختلف چند پایه و تک پایه و بیش از10 بار عنوان اول شهرستان سرپل زهاب
4- سرمربی مسابقات تیم جودوی استان کرمانشاه در 26 دوره المپیاد سراسر کشور در شهر ارومیه و بیست و هفتمین دوره المپیاد سراسر کشور در زنجان و همچنین سرپرست اولین المپیک دانش اموزان سراسر کشور در استان کرمانشاه
5- بیش از نوزده سال سابقه ورزش های رزمی و مسئول انجمن جودوی اموزشگاهای شهرستان سرپل ذهاب
6- مسئول انجمن ادبی ( سهراب سپهری ) شهرستان سرپل ذهاب زیر نظر اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی
7- داور جشنواره الگوهای برتر تدریس استان کرمانشاه ( مرحله ی قطبی سال 89)
8- داور مسابقات علوم ازمایشگاهی استان کرمانشاه (مرحله ی قطبی سالهای 87 و 88 و 89 )
9- دارنده کمربند دان 2 مشکی هنر رزمی جودو و قهرمان جودوی لیگهای چهار منطقه ی کشور در سال 80و بیش از ده سال مربیگری باشگاه جودو شهرستان سرپل زهاب
10 - نویسنده دو کتاب در دست چاپ مجموعه شعر فارسی تحت عنوان ( از گریه های تمدن ) و مجموعه شعر کردی کلهری ( له پرزه ی واران )
11- تالیف بیش از 30 مقاله ی علمی اموزشی و ادبی در نشریات و مجلات با تایید کمیسیون تالیفات استان
و ....

آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :

تبادل لینک

خرید بک لینک